Door Dauphiné
Per spoor en fiets in de twintiger jaren
Dinsdag 3 oktober jl. schreef Holly Moors op zijn weblog Moors Magazine over een door hem gevonden handgeschreven reisverslag uit de twintiger jaren. Twee Groningers op reis om te gaan fietsen in de Dauphiné. Zelf ben ik nogal geïnteresseerd in reisverslagen en vroeg Holly om het verslag te mogen lezen. Een paar dagen later ontving ik het per post. Ik mocht het houden.
Ondanks het feit dat het verslag al bijna 80 jaar oud is leest het vrij eenvoudig. De zinnen zijn lang, met soms veel tussenzinnen, maar goed geformuleerd.
Een groot aantal ontmoetingen en belevenissen wordt gedetailleerd beschreven. Een gesprek in de trein met een bankbediende uit Shanghai op weg naar New York, de startproblemen van de Ford van Mme Binder, een rondleiding door een Carbidfabriek, de zoektocht naar een débitant, een schoenmaker, een slaapplaats bovenop een berg, enzovoorts. De vele grote en kleine observaties geven een prachtig beeld van het leven in 1927.
Ik besloot het verslag te transcriberen om te kunnen publiceren op huiberts.info. Maar lange teksten en internet gaan niet altijd goed samen. Een boek leest nu eenmaal prettiger. Vandaar dat Door Dauphiné, aangevuld met noten en een index op geografische plaatsen, nu ook ook als boek beschikbaar is.
Het reisverslag
Wie en wanneer?
In het reisverslag zelf wordt geen datering aangegeven. In hoofdstuk 4 'Van St. Nazaire naar La Balme' schrijft de reiziger dat zij na het ontbijt nog even prentbriefkaarten gingen ‘koopen en verzenden’. In het reisverslag zitten diverse prentbriefkaarten geplakt. Bij nadere bestudering blijken twee daarvan daadwerkelijk vanuit Frankrijk verzonden te zijn. De eerste prentbriefkaart is op 5 juni 1927 vanuit St. Nazaire en Royans verzonden aan:
Mme. T. de Boer-Groenman, Straatweg 61 te Zuidhorn, Pays Bas.
Met de naam de Boer-Groenman ben ik verder gaan zoeken. Via de website www.genlias.nl is veel historische informatie te achterhalen. Er blijkt echter maar één combinatie de Boer-Groenman.
Op 19 mei 1880 zijn in de gemeente Grijpskerk gehuwd: Arend Pieters de Boer, 37 jaar, landbouwer en Titia Groenman, 33 jaar. Arend Pieters is overleden op 2 januari 1922 op 78-jarige leeftijd in Zuidhorn. Titia Groenman is overleden op 20 maart 1932 in Zuidhorn op 85 jarige leeftijd.
Maar wie is dan de reiziger? In Genlias is te vinden dat het echtpaar de Boer-Pieters een zoon had, Albertus Wilhelmus de Boer, geboren ca. 1891 in Winsum. Hij is op 8 mei 1914 in Meeden gehuwd met Marchiene Smid, 24 jaar. Is hij de reiziger die het reisverslag geschreven heeft? In ieder geval weten wij dat de voornaam van de dagboekschrijver Abel is.
De naam Abel komt voor als afzender op de tweede prentbriefkaart. Deze is op 8 juni 1927 vanuit Le Freney - Bourg d'Oisans verzonden aan:
Mejv. G. Dijkstra-Gaaikema, Kraanneweg 44 te Groningen, Pays Bas
De medereiziger wordt in het dagboek eenmaal met name genoemd: Jan Dijkstra, neef van de reiziger en landbouwer in ruste "maar nog niet oud". Jan Dijkstra woont samen met zijn vrouw in hotel Grommers "sedert hij dakloos was". Is mw. G. Dijkstra-Gaaikema de vrouw van Jan. Ook zij is terug te vinden in Genlias.
Op 16 mei 1900 zijn in de gemeente Aduard gehuwd: Jan Gerrit Dijkstra, 28 jaar, landbouwer en Grietje Tiete Gaaikema, 23 jaar. Jan Gerrit is geboren op 16-03-1872 te Faan, gem. Oldekerk. Grietje is overleden op 13 juni 1942 in Zuidhorn op 65-jarige leeftijd.
Nog even verder puzzelen
We zijn er nog niet. De dagboekschrijver schrijft dat hij en D. neven zijn. De ouders van Jan Gerrit Dijkstra zijn Willem Dijkstra en Dieuwke de Boer.
De ouders van mw. T. de Boer-Groenman zijn Abel Arents de Boer en Edske Jans Siccama. Eén van hun kinderen is Dieuwke de Boer, zus van Titia en moeder van Jan Dijkstra.
Moors Magazine over het reisverslag
Holly Moors schreeft over het reisverslag:
'In de Rommelmarkt vond ik een schrift met een harde kaft waarin iemand lang geleden een reisverslag heeft geschreven, op enkele plaatsen geïllustreerd met ansichtkaarten. Een datum is nergens te vinden, maar te oordelen naar het handschrift en het taalgebruik en de zwartwit ansichtkaarten is het verslag zeker tachtig jaar oud, en misschien nog wel ouder. Uit de laatste zin kunnen we opmaken dat de reis door twee fietsers ondernomen is: "Dat is het teleurstellende slot van deze reis, maar dat het een teleurstelling is, is een compliment aan mijn zeergewaardeerde neef en reisgenoot Jan Dijkstra."
Het verslag is in keurige hoofdstukjes verdeeld, en "Door Dauphiné" betekent dan ook niet dat ene Dauphiné het verslag schreef, maar dat de reis gekozen werd dankzij een Guide Bleu van Dauphiné. Het verslag is ingetogen geschreven, maar op momenten erg grappig, hoewel dat niet altijd de bedoeling lijkt te zijn. Een citaat:
"Over de kleding en bagage raakten wij niet geheel accoord. D. wilde met een stroohoed op reis en ik had een pet aanbevolen. Overigens nam hij gaarne den wenk ter harte om niet te veel mee te nemen en liever schoon ondergoed te koopen dan er al den tijd vóór het aangetrokken wordt, mee in den rugzak te loopen. Dat de rugzak het beste zou voldoen, mits niet te zwaar, wilde D wel gelooven."
Kortom - een bijzonder boekje.
Moors Magazine is een dagelijks weblog met tekeningen, foto's, cartoons, artikelen over muziek, actuele zaken en onzin.
Moors Magazine wordt gemaakt door mijn oud-collega Holly Moors en is te vinden op www.moorsmagazine.com.
U bent vandaag bezoekers 1. In totaal hebben 2167 bezoekers deze pagina bezocht.
