Verrassend TwentseWelle

Tijdens een korte vakantie naar Drenthe hebben we een uitstapje gemaakt naar het Museum TwentseWelle in Enschede, vooral vanwege de tentoonstelling O’Hanlons Helden. Na een paar uur museumbezoek was de conclusie: Wat een fantastisch museum in een mooie omgeving!

TwentseWelle 1Het museum staat in midden in de wijk Roombeek en vlak bij het monument ter nagedachtenis aan de 23 slachtoffers van de vuurwerkramp in 2000. Een aantal straten zijn dus geheel opnieuw opgebouwd en erg mooi. Maar ook oude fabrieksgebouwen in de wijk zijn bewaard gebleven en hebben een culturele bestemming gekregen. Zo ook het museum TwentseWelle dat deels in fraai nieuwbouw en deels in een oud fabriekscomplex gevestigd is.

Het museum heeft een vast tentoonstellingsgedeelte over de geschiedenis van Twente en zijn bewoners, maar ook een tijdelijke tentoonstelling.

De tijdelijke tentoonstelling gaat over de Britse schrijver en avonturier Redmond O’Hanlon en de televisieserie O’Hanlons Helden die hij maakte voor de VPRO. In de tentoonstelling komen alle 14 helden weer voorbij. In klassieke tentoonstellingskasten in een moderne opstelling, maar ook in vele korte verhaaltjes die via een heel handig digitaal kastje – als ware het een mobiele telefoon – prima te volgen zijn.
Nu was ik al een fan van de televisieserie, deze tentoonstelling is daarvan zeker geen slap aftreksel.

TwentseWelle 4De vaste tentoonstelling is misschien nog wel indrukwekkender dan de tijdelijke tentoonstelling. De opstelling is overdonderend. In grote deels onafgewerkte fabriekshallen wordt thematisch de geschiedenis van Twente en de Twentenaren behandeld. Van oertijd tot heden. Van jacht tot weverij. Er staat een mammoet, een compleet en origineel lösshuis en werkende weefmachines.
En van alles is er veel. Veel skeletten, veel kleding, veel machines, maar nergens krijg je het idee dat het rommelig of onoverzichtelijk is. Overal lijkt over nagedacht. Zo zijn er misschien wel 50 gehaakte hoofdkappen te zien. Lijkt heel saai, maar als je die dan allemaal met 5 op een rij in een vitrine zet die meters hoog is, dan wordt de boodschap glashelder: alle kapjes zijn handgemaakt en allemaal net even anders.

TwentseWelle 5Bij de grote machines staan medewerkers met verstand van zaken uitleg te geven aan groepen bezoekers.
Alle bezoekers kunnen echter met het eerdergenoemde kastje overal toelichting krijgen van bijvoorbeeld Herman Finkers, in het Twents, maar prima te volgen en met heel veel humeur. Ook nu zijn de teksten niet te lang, toch leerzaam en erg vermakelijk. Hou je niet van Herman Finkers dan zou je ook voor Astrid Joosten kunnen kiezen.

Heel erg mooi gedaan was ook een themaruimte over nieuwe Twentenaren. Nieuwe Nederlanders die vertellen over hun geschiedenis en hun leven in Enschede.
De ruimte is ingericht als een woonkamer. Als bezoeker zit je op een lekkere leren bank en in de kamer staat een stoel, boekenkast, televisie, schilderijenlijstjes.
Als je een land van herkomst heb gekozen begint het spektakel. Op de witte stoel wordt de nieuwe Nederlander geprojecteerd en verteld zijn verhaal in zijn woonkamer. Op de drie muren worden projecties vertoond van vroeger van nu. En tijdens het verhaal veranderen de projecties op de muur, de beelden op de televisie, de boeken in de boekenkast en de foto’s in de schilderijen.

Ik heb eigenlijk nog nooit een museum gezien waar zo veel aandacht is geschonken aan afwisseling en presentatie. Oké, de grote galerij van het Rijksmuseum in Amsterdam is misschien indrukwekkender, maar dit complete museum wist mij veel meer te boeien.
Museum TwentseWelle is een streekmuseum dat saaiheid en oubolligheid ver achter zich heeft gelaten.

Aanrader! (maar dan was nu wel duidelijk)

O ja, en pal naast het museum zit Bij Rozendaal. Een restaurant met fijn terras waar je in ieder geval heerlijk kan lunchen (aanrader: maaltijdsalade met gamba’s en zalm).

Aanbevolen boeken en dvd’s

Een avondje André Rieu

Andre Rieu 5Afgelopen zondag zijn we naar een concert van André Rieu op het Vrijthof in Maastricht geweest. De kaartjes waren een cadeau van André Rieu aan een Tuk Tuk verhuurbedrijf die wer een reservering annuleerde omdat André Rieu de Tuk Tuks weer nodig had voor zijn concerten in Maastricht. Hoe dan ook, gratis kaartjes laat je niet lopen en een avondje André Rieu wilden we wel meemaken.

Wat kunnen we ‘the day after’ concluderen na een avondje André Rieu op het Vrijthof:

Andre Rieu 2In de eerste plaats dat ik toch zelf nooit een kaartje zou kopen voor het concert. Het was mooi om eens mee te maken, maar eigenlijk is de sfeer op een dvd van zo’n concert toch veel fijner dan als je zelf in het publiek zit met kletsende bejaarden om je heen.

In de tweede plaats dan André ontzettend houdt van het orkest en zijn gasten. Hij blijft maar vragen om applaus. Keer op keer en (drie)dubbelop.

In de derde plaats dat André heel erg houdt van Maastricht en dat hij geen gelegenheid laat lopen dat te vertellen. En dan bij voorkeur in het Mestreechs. Het feit dat op het plein veel meer niet-Maastrichtenaren zaten (hij vroeg er zelf naar) veranderde daar niets aan.

In de vierde plaats vond ik het voor en na de pauze eigenlijk een beetje saai en onsamenhangend. Het thema was Italië, maar meer dan de helft van de liedjes hadden helemaal niets met Italië te maken.

Andre Rieu 4In de vijfde plaats kunnen we concluderen dat Rocco Granata leeft. Ik wist het niet. Ben er ook niet helemaal van overtuigd dat ik het wilde weten.

Maar wat ik nu ook weet is dan een André Rieu concert eigenlijk drie helften heeft: voor de pauze, na de pauze en een toegift die ook gewoon een uur duurt.

En juist die toegift maakte deze avond gewoon leuk. Geen opera, geen Straus, geen wals. Het feest begon met Alle menschen werden brüder en via O sole mio kwamen we vanzelf bij Rocco Granata (die van Marina) en Storie di tutti i giorni, bij ons beter bekend als De meeste dromen zijn bedrog van Marco Borsato.

Eigenlijk is mijn conclusie dat André Rieu en zijn Johan Straus Orchestra gewoon een heel lekkere feestband zijn.

 

Andre Rieu 3

 

Aanbevolen dvd’s

Het einde van een kleine school

De christelijke basisschool De Bron in Woldendorp gaat dicht. Na 94 jaar heeft het bestuur van de Stichting Noordkwartier besloten dat vanwege het (te) lage leerlingaantal het openhouden van de cbs De Bron financieel niet meer wenselijk en haalbaar is.

cbs de Bron - Schoolbestuur 1921 - Links meester Wildeman en zijn vrouwIn 1920 hadden de voornamelijk Gereformeerde dorpelingen de wens een christelijke school te beginnen. De Hervormde kinderen gingen traditioneel naar de Openbare school, maar voor christelijk onderwijs was in Woldendorp nog geen mogelijkheid.
Men richtte een schoolvereniging op en ging met behulp van de schoolopzichter J.C. Wirtz op zoek naar een geschikt perceel. In december raadde de heer Wirtz het bestuur aan ‘dadelijk over te gaan tot aankoop van het perceel’ dat ‘vooral wanneer er nog een strookje van den buurman bijkomt’ heel geschikt is.
Wethouder Bleeker van de gemeente Termunten is het hier niet mee eens. De bocht in de weg is te gevaarlijk, de plaats is niet goed en het op het perceel aanwezige huis daalt in waarde omdat er geen grond overblijft voor het hoofd der school.
Op 28 december 1920 wordt het perceel gekocht. Er kan een school gebouwd worden.

De bouw van de school wordt daadkrachtig ter hand genomen. Er wordt een raming van de kosten gemaakt van 22.800 gulden en de aanvraag voor deze ‘benoodigde gelden’ worden ingediend bij de gemeente Termunten. Het wordt een schoolgebouw met ruimte voor 50 leerlingen en maximaal 20 leerlingen per klas.

Het vinden van een personeel blijkt niet eenvoudig. Er worden in 2 jaar tijd ruim 35 advertenties geplaatst. Nooit was er een reactie. De situatie wordt extra dringend omdat de toenmalige onderwijzeres mevrouw Wildeman-Ekens ontslag heeft gevraagd, waardoor het hoofd der school, de heer Wildeman de enige onderwijzer was aan een school met 54 kinderen, verdeeld over 7 groepen in 2 klaslokalen.
Nood breekt wet. Aan de inspecteur van het onderwijs wordt toestemming gevraagd om beurtelings om de week les te mogen geven aan de laagste en aan de hoogste klassen. Het is winter en de dagen kort en de afstanden groot, dus toestemming wordt verleend. Maar in de zomer moet het anders.

In 1923 lijken de personele problemen met komst van onderwijzer J.F. van Dijk voorbij. Hij zou tot 1967 aan de school verbonden blijven.

cbs de Bron - Schoolfoto 1931 Geref school met meester Hoekstra en meester Van DijkVerzuim was op de kleine school vooral in de wintermaanden een probleem. De kinderen komen te voet en van ver over soms onbegaanbare kleiwegen. Zo hebben drie kinderen uit één gezin ‘een schoolpad van minstens een uur (ook nog een gedeelte kleiweg en bij de hoogste waterstand was hun huis helemaal niet te bereiken)’. Zij waren dan ook de hele maand december afwezig.

In de jaren 30 was de financiële situatie van het christelijk onderwijs zorgelijk. Bij het bestuur kwamen vele verzoeken binnen voor hulp, maar de vereniging had zelf weinig geld.
Omdat iedereen drinkwater uit de regenbak van de school haalde werd daar paal en perk aan gesteld. De regenbak werd verpacht aan D. van de Laan voor 5 gulden per jaar, vooruit te betalen en onder de voorwaarde dat er een halve meter water in moet blijven staan.
Aan de handwerkonderwijzeres werd voorgesteld om 3 in plaats van 4 dagen onderwijs te geven.
In 1933 werd besloten om uit zuinigheidsoogpunt de school niet te laten schoonmaken (de groote schoonmaak) wat een besparing opleverde van 25 gulden.

cbs de Bron - ca. 1938 - Schoolreisje naar EeldeDe oorlogsjaren brengen de nodige veranderingen voor de school. Het vak lichamelijke oefening wordt verplicht, maar het bestuur heeft geen idee hoe, waar en door wie het vak gegeven moet worden. Duits wordt een verplicht vak in het 7e leerjaar en er komen lijsten binnen met verboden boeken.
De bezetter tast ook de bevoegdheden van het bestuur aan en in de notulen laat men dan ook opnemen dat als het Departement van Onderwijs, Kunsten en Cultuurbescherming het bestuur de bevoegdheid ontneemt personeel aan te nemen of te ontslaan, men dan ‘de gehoorzaamheid aan het Departement op zal zeggen’.
In 1943 wordt het hoofd der school J.F. van Dijk ziek en moet er een plaatsvervangend hoofd der school komen. Maar bij een dienstverband van meer dan 3 maanden moet er toestemming gevraagd worden. Het bestuur besluit de heer Westerik aan te nemen voor 3 maanden minus één dag, en dit steeds stilzwijgend te verlengen.

cbs de Bron - jaren 60 - meerster Van DijkSinds de bouw van de school in 1921 stond boven de ingang van de school ‘Geref. School, anno 1921’. Op verzoek van ds. Snoek werd besloten het opschrift aan te passen zodat de school meer werfkracht zou krijgen ‘buiten de Gereformeerde kring’ en waardoor de school ook een optie zou worden voor de orthodoxen in de Hervormde kerk. In 1954 veranderde de naam in School met den Bijbel.

In 1996 is het serieus crisis op de cbs de Bron. De school moet sluiten. Niet omdat er te weinig leerlingen zijn, maar omdat blijkt dat de afstand van de cbs de Bron tot de eerstvolgende christelijke basisschool in Nieuwolda net iets te kort is, waardoor de school formeel niet op tijd een samenwerking is aangegaan met een andere grotere basisschool.
Ouders en personeel zijn verbijsterd, maar laten het er niet bij zitten. De kleine school zoekt de publiciteit via Radio Noord, TV Noord, Nieuwsblad voor het Noorden. Er worden brieven gestuurd en de hele school gaat met een knalrode Engelse dubbeldekker naar de Grote Markt in Groningen waar staatssecretaris Netelenbos op bezoek is.
Het is allemaal niet voor niets gebleken. De staatssecretaris gaf toestemming om alsnog een samenwerking aan te gaan binnen de schoolvereniging waarna de cbs de Bron formeel verderging als nevenvestiging van de cbs de Blinke in Wagenborgen. Kleinschalig en persoonlijk christelijk onderwijs in Woldendorp was gered.

Nu is het 18 jaar later en gaan de deuren van de cbs de Bron definitief dicht.

Door de jaren heen heeft deze kleine school aangetoond dat prognoses lang niet altijd de waarheid vertelden. Waren die prognoses uitgekomen dan had de cbs de Bron al lang niet meer bestaan.
Maar ouders kozen een school niet alleen op denominatie of plaats van vestiging, maar ook op kleinschaligheid, persoonlijke aandacht, kwaliteit van onderwijs en vertrouwen in meester en juf.
De tijden zijn veranderd. Kleinschaligheid is uit. Onderwijs moet grootschaliger en daardoor vooral goedkoper. De cbs de Bron kon die strijd niet winnen.

Rian Huiberts

(actief betrokken bij de cbs de Bron sinds begin jaren ’90)

Ook interessant