Genealogie
Genealogie of stamboomonderzoek is een discipline van de geschiedkunde die zich bezighoudt met voorouderonderzoek ofwel de afstamming van de familienaam.
Achternamen kunnen op verschillende manieren tot stand zijn gekomen : de naam kan betrekking hebben op de voornaam van een van de ouders, schoonouders of grootouders, dit heet een patroniem. Een voorbeeld hiervan is Wim Janszoon, afgekort tot Wim Jans. De achternaam kan ook verband houden met de aardrijkskundige plek waar men vandaan komt (toponiem), b.v. Jan van Boxmeer (van de plaats Boxmeer), maar ook Piet van de Ven (uit een veengebied) of Van de(r) Wijst (afkomstig van wijstgronden). In Oost-Nederland, met name in Twente en de Achterhoek, komt een speciale vorm van toponiemen voor: boerderijnamen. Mensen noemden zich naar de boerderij waarin ze woonden en konden dus wisselende achternamen hebben.
Door verschrijvingen van ambtenaren en geestelijken zijn vele achternamen in de loop van de tijd veranderd. Verbruggen naast Vanbrugge of Van Brugge komen voor, zodat het uitzoeken van dergelijke familienamen een hele klus kan worden. Daarentegen kwam het fenomeen vernoemen vroeger zeer vaak voor, zodat een bepaalde voornaam of een kleine variatie daarop regelmatig weer bij de nakomelingen werd toegepast wat weer enigszins houvast biedt.
Onder het regime van Napoleon werd het verplicht een achternaam te voeren vanwege de invoering van de burgerlijke stand. Dit kan voor een genealogisch onderzoeker problemen opleveren, omdat een familie ineens van achternaam veranderd kon zijn.. Het opgeven van een achternaam werd overigens niet altijd even serieus bezien, wat in onze ogen redelijk vreemde achternamen heeft opgeleverd.
Overigens kan geconstateerd worden dat de verzamelde gegevens interessanter worden naarmate deze aangevuld kan worden met persoonlijke verhalen, dit zorgt voor meer dimensie. Verder is het duidelijk dat het beoefenen van genealogie een zeer aanstekelijke bezigheid is gezien de groeiende populariteit van deze vrijetijdsbesteding.
De meeste genealogen kiezen voor een bepaald soort onderzoek. Er zijn vier hoofdvormen te onderscheiden:
Stamreeks: voorouders in mannelijke lijn
Kwartierstaat: voorouders in mannelijke en vrouwelijke lijn
Genealogie: nakomelingen in mannelijke lijn
Parenteel: nakomelingen in mannelijke en vrouwelijke lijn
Er is dus ook een beperkte betekenis van het woord genealogie: een overzicht van nakomelingen in mannelijke lijn.
